Webinar The Commodity Wealth Engine — 20:00 tối thứ Năm hàng tuần
Hotline: 0932.320.699

Báo cáo USDA Oilseed Crushings là gì? Cách đọc báo cáo ép dầu đậu tương để giao dịch đậu tương, khô đậu, dầu đậu

Mục lục bài viết
  1. 1. Báo cáo USDA Oilseed Crushings là gì? Định nghĩa và cơ quan phát hành
  2. 2. Ép dầu đậu tương là gì? Từ hạt đậu thành dầu đậu và khô đậu
  3. 3. Lịch công bố: báo cáo ra khi nào, đọc ở đâu, số liệu của tháng nào
  4. 4. Báo cáo gồm những chỉ số nào? Bản đồ toàn bộ bảng số liệu
  5. 5. Cách đọc từng chỉ số: sản lượng ép, sản lượng dầu, sản lượng khô, tồn kho
  6. 6. Ví dụ đọc số liệu thật: kỳ công bố 02/11/2026 và kỷ lục ép dầu tháng 10/2026
  7. 7. Từ số liệu ép dầu suy ra cung cầu đậu tương, dầu đậu, khô đậu như thế nào
  8. 8. Board crush và crush spread: đo biên lợi nhuận của nhà máy ép dầu
  9. 9. USDA và NOPA khác nhau ở điểm nào? Nên đọc báo cáo nào trước
  10. 10. Ứng dụng cho giao dịch trên MXV: đậu tương ZSE, dầu đậu ZLE, khô đậu ZME
  11. 11. Sai lầm thường gặp khi đọc báo cáo ép dầu và cảnh báo rủi ro
  12. 12. Checklist thực hành: trước, trong và sau mỗi kỳ công bố
  13. 13. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
  14. Báo cáo USDA Oilseed Crushings là gì?
  15. Báo cáo Oilseed Crushings được công bố khi nào?
  16. Ép dầu đậu tương cho ra những sản phẩm nào?
  17. Chỉ số nào trong báo cáo quan trọng nhất với trader?
  18. Báo cáo USDA và báo cáo NOPA khác nhau như thế nào?
  19. Board crush là gì và tính như thế nào?
  20. Nhà đầu tư trên MXV dùng báo cáo ép dầu như thế nào?
Cập nhật lần cuối: 21/11/2026

Báo cáo USDA Oilseed Crushings là gì? Cách đọc báo cáo ép dầu đậu tương để giao dịch đậu tương, khô đậu, dầu đậu

Báo cáo USDA Oilseed Crushings là báo cáo tháng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) thống kê lượng hạt có dầu đã ép, lượng dầu đậu và khô đậu sản xuất ra, lượng tiêu thụ và tồn kho cuối tháng. Bài viết này hướng dẫn nhà đầu tư cách đọc từng chỉ số và suy ra cung cầu đậu tương, dầu đậu, khô đậu, với số liệu thật kỳ công bố 02/11/2026 và kỷ lục ép dầu tháng 10/2026 của NOPA.

Mục lục bài viết

  • 1. Báo cáo USDA Oilseed Crushings là gì? Định nghĩa và cơ quan phát hành
  • 2. Ép dầu đậu tương là gì? Từ hạt đậu thành dầu đậu và khô đậu
  • 3. Lịch công bố: báo cáo ra khi nào, đọc ở đâu, số liệu của tháng nào
  • 4. Báo cáo gồm những chỉ số nào? Bản đồ toàn bộ bảng số liệu
  • 5. Cách đọc từng chỉ số: sản lượng ép, sản lượng dầu, sản lượng khô, tồn kho
  • 6. Ví dụ đọc số liệu thật: kỳ công bố 02/11/2026 và kỷ lục ép dầu tháng 10/2026
  • 7. Từ số liệu ép dầu suy ra cung cầu đậu tương, dầu đậu, khô đậu như thế nào
  • 8. Board crush và crush spread: đo biên lợi nhuận của nhà máy ép dầu
  • 9. USDA và NOPA khác nhau ở điểm nào? Nên đọc báo cáo nào trước
  • 10. Ứng dụng cho giao dịch trên MXV: đậu tương ZSE, dầu đậu ZLE, khô đậu ZME
  • 11. Sai lầm thường gặp khi đọc báo cáo ép dầu và cảnh báo rủi ro
  • 12. Checklist thực hành: trước, trong và sau mỗi kỳ công bố
  • 13. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Báo cáo USDA Oilseed Crushings là gì? Định nghĩa và cơ quan phát hành

Báo cáo USDA Oilseed Crushings, tên đầy đủ là “Fats and Oils: Oilseed Crushings, Production, Consumption and Stocks”, là báo cáo tháng của Cơ quan Thống kê Nông nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ (NASS), thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), tổng hợp dữ liệu do các nhà máy ép dầu báo cáo lên: lượng hạt có dầu đã ép, lượng dầu thô và khô đậu sản xuất ra, lượng tiêu thụ, cùng tồn kho cuối tháng.

Điểm cần nhớ ngay từ đầu là báo cáo này đo lường hoạt động chế biến thật, không phải dự báo. USDA hỏi trực tiếp các nhà máy chế biến xem tháng vừa qua họ đã ép bao nhiêu hạt, sản xuất ra bao nhiêu dầu và khô, bán đi bao nhiêu và còn tồn bao nhiêu. Số liệu trong báo cáo là số liệu đã xảy ra, có thể kiểm chứng, khác hẳn các bản dự báo như WASDE vốn là ước tính cho tương lai.

Báo cáo thuộc chương trình Current Agricultural Industrial Reports (CAIR) của NASS, bao quát đậu tương cùng hạt cải dầu, hạt bông, lạc và hạt hướng dương, trong đó đậu tương chiếm phần lớn tuyệt đối. Vì ép dầu là nơi tiêu thụ đậu tương lớn nhất của Hoa Kỳ, lớn hơn cả xuất khẩu, nên một con số ép dầu tăng hay giảm sẽ đồng thời nói lên ba điều: nhu cầu đậu tương, nguồn cung dầu đậu và nguồn cung khô đậu.

2. Ép dầu đậu tương là gì? Từ hạt đậu thành dầu đậu và khô đậu

Ép dầu đậu tương (soybean crushing) là quá trình chế biến hạt đậu tương thành hai sản phẩm chính: dầu đậu tương và khô đậu tương. Hình dung như xay thóc: hạt đậu đi vào máy ép, dầu được tách ra như gạo, phần bã còn lại sau khi ép là khô đậu, giống như cám. Dầu đậu dùng làm thực phẩm và nhiên liệu, khô đậu dùng làm thức ăn chăn nuôi.

Theo quy ước chuẩn của CME Group, một bushel đậu tương nặng 60 pound khi ép sẽ cho ra khoảng 11 pound dầu đậu, 44 pound khô đậu hàm lượng đạm 48%, 4 pound vỏ trấu và 1 pound hao hụt. Ba con số 11, 44 và 60 này là chìa khóa của toàn bộ phức hợp đậu tương. Tỷ lệ chiết xuất thực tế từng tháng không đứng yên ở đúng 11 và 44, vì chất lượng hạt từng vụ và công nghệ từng nhà máy đều khác nhau.

Dầu đậu phục vụ thực phẩm và nhiên liệu diesel tái tạo; khô đậu phục vụ chăn nuôi. Vì vậy giá hai sản phẩm thường đi ngược chiều nhau. Ba hợp đồng của phức hợp đậu tương trên sàn CBOT có quy mô chuẩn: đậu tương (ZS) là 5.000 bushel, khô đậu tương (ZM) là 100 tấn ngắn, dầu đậu tương (ZL) là 60.000 pound. Trên MXV, ba mặt hàng này liên thông với mã ZSE, ZLE và ZME.

3. Lịch công bố: báo cáo ra khi nào, đọc ở đâu, số liệu của tháng nào

Báo cáo Oilseed Crushings được NASS công bố hằng tháng, thường vào ngày làm việc đầu tiên của tháng, lúc 15:00 giờ miền Đông Hoa Kỳ. Lịch công bố năm 2026 rất đều: ngày 02/02, 02/03, 01/04, 01/05, 01/06, 01/07, 03/08, 01/09, 01/10 và 02/11/2026. Kỳ tiếp theo là ngày 01/12/2026, tương ứng khoảng 02:00–03:00 sáng ngày hôm sau theo giờ Việt Nam.

Một điểm dễ nhầm lẫn cần làm rõ ngay: báo cáo công bố đầu tháng này phản ánh số liệu của tháng trước, không phải tháng hiện tại. Kỳ công bố ngày 02/11/2026 trình bày số liệu tháng 9/2026; kỳ công bố ngày 01/12/2026 sẽ trình bày số liệu tháng 10/2026.

Ngoài bản tháng, NASS còn công bố bản tóm tắt thường niên (Annual Summary) vào tháng 3 hằng năm, tổng hợp toàn bộ số liệu theo tháng và theo năm của niên vụ vừa qua. Bản thường niên gần nhất công bố ngày 02/03/2026. Phần Highlights ở đầu mỗi kỳ là nơi nên đọc trước tiên.

4. Báo cáo gồm những chỉ số nào? Bản đồ toàn bộ bảng số liệu

Khối thứ nhất là ép và sản xuất. Với đậu tương, khối này cho biết lượng đậu tương đã ép tính bằng tấn và quy đổi ra bushel, lượng dầu thô sản xuất ra tính bằng nghìn pound, lượng dầu đã tinh luyện một lần, và lượng khô đậu cùng bánh đậu sản xuất ra tính bằng tấn.

Khối thứ hai là tiêu thụ: lượng dầu thô và dầu đã tinh luyện đã đưa ra khỏi kho cho chế biến thực phẩm và cho các mục đích không ăn được, trong đó có nhiên liệu sinh học và công nghiệp. Khối thứ ba là tồn kho cuối tháng của khô đậu, bột cám, dầu thô và dầu đã tinh luyện một lần. Tồn kho là con số “chốt” của mỗi tháng: sản xuất nhiều mà tiêu thụ ít thì tồn kho tăng, sản xuất ít mà tiêu thụ nhiều thì tồn kho giảm.

5. Cách đọc từng chỉ số: sản lượng ép, sản lượng dầu, sản lượng khô, tồn kho

Sản lượng ép (soybeans crushed) là chỉ số đầu tiên và quan trọng nhất, đo trực tiếp nhu cầu tiêu thụ đậu tương của các nhà máy Hoa Kỳ trong tháng. Ép tăng nghĩa là nhà máy đang chạy mạnh tay và cần mua thêm đậu để nạp vào dây chuyền. Ép giảm nghĩa là nhà máy đang chạy chậm lại, có thể vì biên lợi nhuận ép dầu bị thu hẹp, vì thiếu đậu, vì bảo trì, hoặc vì nhu cầu dầu và khô đầu ra đang yếu. Luôn so sánh sản lượng ép với tháng trước và cùng kỳ năm trước.

Sản lượng dầu thô (crude oil produced) là chỉ số thứ hai, là dầu vừa chiết xuất xong, chưa tinh luyện. Sản lượng dầu tăng theo sản lượng ép là bình thường, nhưng trader quan tâm tỷ lệ tăng có tương xứng hay không: ép tăng 5% mà dầu chỉ tăng 2% thì tỷ lệ chiết xuất dầu của tháng đó đang thấp hơn bình thường.

Sản lượng khô đậu (cake and meal produced) là chỉ số thứ ba, quyết định nguồn cung cho thị trường khô đậu. Khô đậu chiếm khoảng 70% khối lượng sản phẩm thu được từ mỗi tấn đậu ép, nên sản lượng khô gần như đi cùng sản lượng ép. Nhưng khô sản xuất ra trong tháng chưa chắc đã bán hết trong tháng, vì vậy phải đọc kèm tồn kho khô cuối tháng: sản lượng tăng mà tồn kho cũng tăng mạnh thì thị trường khô đang thừa hàng; sản lượng tăng mà tồn kho lại giảm thì nhu cầu chăn nuôi đang hút hàng rất mạnh.

Tồn kho dầu thô cuối tháng (crude oil stocks) là chỉ số thứ tư, thường gây biến động giá dầu đậu mạnh nhất trong ngày công bố. Tồn kho dầu thấp nghĩa là dầu sản xuất ra không đủ cho nhu cầu, thị trường dầu đang chặt chẽ, giá dầu được hỗ trợ. Tồn kho dầu cao nghĩa là dầu đang ứ lại, thị trường dầu đang thừa, giá dầu chịu áp lực giảm. Tồn kho khô đậu cuối tháng (cake and meal stocks) là chỉ số thứ năm: nhu cầu chăn nuôi ổn định theo mùa, nên tồn kho khô tăng mạnh trong một tháng thường phản ánh nhà máy ép nhiều để lấy dầu.

6. Ví dụ đọc số liệu thật: kỳ công bố 02/11/2026 và kỷ lục ép dầu tháng 10/2026

Tháng 9/2026, Hoa Kỳ đã ép 5,96 triệu tấn đậu tương, tương đương 199 triệu bushel, giảm so với 6,29 triệu tấn, tương đương 210 triệu bushel, của tháng 8/2026, và thấp hơn 6,15 triệu tấn, tương đương 205 triệu bushel, của tháng 9/2025. Ép dầu tháng 9 giảm khoảng 5% so với tháng trước và giảm khoảng 3% so với cùng kỳ năm trước, là tín hiệu thật về nhu cầu ép dầu đang chững lại trong tháng 9.

Lượng dầu thô sản xuất ra trong tháng 9/2026 là 2,31 tỷ pound, giảm 6% so với tháng 8/2026 và giảm 4% so với tháng 9/2025. Lượng dầu đã tinh luyện một lần là 1,91 tỷ pound, giảm 5% so với tháng trước và giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Lượng khô và bánh đậu sản xuất ra là 4.187.161 tấn, thấp hơn 4.663.933 tấn của tháng 8 và 4.528.163 tấn của tháng 9/2025. Ba con số sản lượng đều giảm cùng chiều với sản lượng ép.

Hãy tự tính tỷ lệ chiết xuất thực tế của tháng 9/2026. Lấy lượng dầu thô 2.309.806 nghìn pound chia cho 199 triệu bushel, được khoảng 11,6 pound dầu trên mỗi bushel. Lấy lượng khô 4.187.161 tấn nhân với 2.000 được khoảng 8,37 tỷ pound, chia cho 199 triệu bushel được khoảng 42,1 pound khô trên mỗi bushel. So với quy ước chuẩn của CME là 11 pound dầu và 44 pound khô, tháng 9/2026 chiết xuất được nhiều dầu hơn một chút và ít khô hơn một chút trên mỗi bushel.

Tồn kho cuối tháng 9/2026 kể câu chuyện đáng chú ý hơn cả. Tồn kho dầu thô cuối tháng chỉ còn 1.068.795 nghìn pound, tức khoảng 1,07 tỷ pound, giảm mạnh so với 1.279.139 nghìn pound cuối tháng 8 và 1.310.116 nghìn pound cuối tháng 9/2025. Tồn kho khô đậu cuối tháng còn 293.358 tấn, giảm sâu so với 452.530 tấn cuối tháng 8 và 341.070 tấn cuối tháng 9/2025. Dù sản lượng ép tháng 9 giảm, nhu cầu vẫn rút hàng ra khỏi kho nhanh hơn tốc độ sản xuất bổ sung, nên cán cân cung cầu của tháng 9 nghiêng về phía chặt chẽ.

Sau kỳ công bố USDA, thị trường đón thêm dữ liệu ép dầu tháng 10/2026 của Hiệp hội các nhà chế biến hạt có dầu quốc gia Hoa Kỳ (NOPA), công bố ngày 16/11/2026. Theo Reuters, các thành viên NOPA đã ép 234,191 triệu bushel đậu tương trong tháng 10/2026, mức cao nhất trong lịch sử cho một tháng, tăng khoảng 19% so với tháng 9 và tăng khoảng 3% so với tháng 10/2025, cao hơn mức kỳ vọng khoảng 225,4 triệu bushel của giới phân tích. Tồn kho dầu đậu cuối tháng 10 là 1,171 tỷ pound, tăng 11,2% so với 1,053 tỷ pound cuối tháng 9 và cao hơn mức kỳ vọng 1,079 tỷ pound. Phản ứng của thị trường trong ngày 16/11 rất đáng học: đậu tương kỳ hạn tháng 1 trên CBOT giảm nhẹ 2,5 cent xuống 12,29 USD một bushel, khô đậu tăng 4,80 USD lên 334,60 USD một tấn, còn dầu đậu giảm 158 điểm xuống 62,19 cent một pound.

Đặt hai kỳ số liệu cạnh nhau, nhà đầu tư có bức tranh liền mạch: tháng 9 ép chậm lại và tồn kho rút xuống thấp, tháng 10 nhà máy tăng tốc trở lại và lập kỷ lục ép dầu khi vụ thu hoạch mới về nhiều.

7. Từ số liệu ép dầu suy ra cung cầu đậu tương, dầu đậu, khô đậu như thế nào

Với đậu tương, sản lượng ép cao và tăng trưởng là tín hiệu cầu nội địa mạnh. Khi nhà máy ép nhiều, họ phải mua đậu liên tục để duy trì dây chuyền, lượng đậu tồn kho trong nước rút nhanh, và giá đậu được hỗ trợ từ phía cầu. Ngược lại, sản lượng ép giảm kéo dài nhiều tháng là tín hiệu cầu nội địa yếu, đậu tồn kho có nguy cơ dồn lại, giá đậu chịu áp lực. Cần đặt sản lượng ép cạnh xuất khẩu và tồn kho cuối niên vụ trong báo cáo WASDE: niên vụ 2026/27, USDA dự báo lượng ép cả năm là 2,78 tỷ bushel trên tổng sản lượng 4,57 tỷ bushel, tức ép dầu tiêu thụ hơn 60% sản lượng đậu của Hoa Kỳ.

Với dầu đậu, logic suy luận có hai bước. Bước một: sản lượng dầu tăng nghĩa là nguồn cung dầu sắp tới dồi dào hơn, gây áp lực giảm giá dầu nếu nhu cầu không tăng kịp. Bước hai: đối chiếu với tồn kho dầu. Nếu sản lượng dầu tăng mà tồn kho dầu vẫn giảm, nhu cầu đang tăng nhanh hơn nguồn cung, giá dầu vẫn được hỗ trợ. Tháng 9/2026 là ví dụ ngược lại: sản lượng dầu giảm nhưng tồn kho dầu giảm nhanh hơn, nên dù sản xuất ít đi, thị trường dầu vẫn chặt chẽ. Nhu cầu dầu đậu ngày càng gắn với thị trường năng lượng, vì dầu đậu là nguyên liệu cho nhiên liệu diesel tái tạo.

Với khô đậu, nhu cầu gắn với quy mô đàn gia súc, gia cầm và nuôi trồng thủy sản, vốn thay đổi chậm theo quý chứ không biến động mạnh theo tháng. Vì vậy tồn kho khô tăng hay giảm trong một tháng thường phản ánh phía cung nhiều hơn phía cầu. Suy luận cung cầu từ báo cáo ép dầu là suy luận về xu hướng trung hạn, tính bằng tuần và tháng, không phải tín hiệu giao dịch trong phiên. Nhà đầu tư dùng báo cáo để xác định bối cảnh, sau đó chờ xác nhận từ giá và quản trị rủi ro theo giao dịch T+0 là gì trước khi vào lệnh.

8. Board crush và crush spread: đo biên lợi nhuận của nhà máy ép dầu

Board crush, còn gọi là crush spread, là chênh lệch giữa tổng giá trị của dầu đậu và khô đậu thu được từ một bushel đậu tương với giá của chính bushel đậu đó. Nói cách khác, board crush đo biên lợi nhuận gộp của nhà máy ép dầu nếu mua đậu, ép ra dầu và khô rồi bán cả hai sản phẩm theo giá hợp đồng tương lai hiện tại. Khi board crush cao, ép dầu có lãi, nhà máy chạy hết công suất và mua thêm đậu; khi board crush thấp hoặc âm, nhà máy giảm công suất hoặc tạm dừng mua đậu.

Công thức tính board crush theo quy ước của CME Group dùng ba con số: một bushel đậu tương nặng 60 pound cho ra 11 pound dầu và 44 pound khô. Giá trị dầu trên mỗi bushel bằng giá dầu đậu nhân với 0,11; giá trị khô trên mỗi bushel bằng giá khô đậu nhân với 0,022, vì khô đậu được báo giá theo tấn ngắn 2.000 pound và 44 pound bằng 0,022 tấn. Board crush bằng tổng hai giá trị đầu ra trừ đi giá đậu tương, chưa trừ chi phí vận hành như năng lượng, nhân công và vận chuyển, nên đây là biên lợi nhuận gộp, không phải lợi nhuận ròng.

Ví dụ mẫu của CME Group: giá đậu tương 10,37 USD một bushel, giá khô đậu 318,80 USD một tấn, giá dầu đậu 36,94 cent một pound. Áp dụng công thức: giá trị dầu là 36,94 × 0,11 ≈ 4,06 USD; giá trị khô là 318,80 × 0,022 ≈ 7,01 USD; tổng đầu ra ≈ 11,07 USD; trừ giá đậu 10,37 USD, board crush ≈ 0,70 USD một bushel.

Trader còn dùng chỉ số oilshare, tỷ trọng giá trị của dầu trong tổng giá trị đầu ra, để theo dõi vai trò ngày càng lớn của dầu đậu từ năm 2020. Trong thực hành, board crush được dùng theo hai cách: giao dịch spread giữa ba hợp đồng để đặt cược vào biên lợi nhuận ép dầu sẽ mở rộng hay thu hẹp, hoặc dùng board crush làm bộ lọc xu hướng, chỉ ưu tiên mua đậu tương khi board crush đang cao và có xu hướng tăng. Cả hai cách đều đòi hỏi hiểu rõ ký quỹ là gì và cơ chế giao dịch spread.

9. USDA và NOPA khác nhau ở điểm nào? Nên đọc báo cáo nào trước

Báo cáo USDA do cơ quan thống kê nhà nước thực hiện, thu thập dữ liệu từ các cơ sở chế biến trên toàn quốc, công bố vào đầu tháng và phản ánh số liệu của tháng trước. Báo cáo NOPA do hiệp hội ngành nghề thực hiện, chỉ bao gồm các thành viên của hiệp hội, công bố vào khoảng giữa tháng sau và cũng phản ánh số liệu của tháng trước. Vì NOPA không bao phủ mọi nhà máy trong cả nước, con số ép dầu của NOPA luôn thấp hơn con số ép dầu toàn quốc của USDA trong cùng một tháng.

Về mặt thời gian, NOPA công bố sau USDA khoảng hai tuần, nhưng thị trường thường chú ý nhiều hơn tới NOPA trong ngày công bố vì NOPA công bố cả số liệu ước tính của giới phân tích trước đó, tạo ra yếu tố bất ngờ rõ ràng. Ví dụ tháng 10/2026, NOPA công bố ngày 16/11, trong khi số liệu USDA phải đến ngày 01/12 mới có. Nguyên tắc thực hành là: dùng NOPA để nắm tin nhanh và đo phản ứng thị trường trong ngắn hạn, dùng USDA để có bức tranh toàn quốc đầy đủ và chính xác hơn cho phân tích trung hạn.

10. Ứng dụng cho giao dịch trên MXV: đậu tương ZSE, dầu đậu ZLE, khô đậu ZME

Trên Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), phức hợp đậu tương được giao dịch qua ba mã liên thông với sàn CBOT: đậu tương ZSE, dầu đậu tương ZLE và khô đậu tương ZME. Giá của ba mã này bám theo giá hợp đồng gốc trên sàn Chicago, nên mọi thông tin từ báo cáo USDA Oilseed Crushings đều liên quan trực tiếp tới trader Việt Nam.

Cách ứng dụng báo cáo vào giao dịch nên đi theo ba bước. Bước một là xác định bối cảnh trước kỳ công bố: sản lượng ép các tháng gần đây đang tăng hay giảm, tồn kho dầu và khô đang ở mức cao hay thấp, board crush đang mở rộng hay thu hẹp. Bước hai là đọc số liệu mới và so sánh với kỳ vọng: số liệu tốt hơn hay xấu hơn kỳ vọng, và phần nào gây bất ngờ, sản lượng ép hay tồn kho. Bước ba là chờ xác nhận từ giá: giá phản ứng theo hướng phù hợp với số liệu hay đi ngược lại, và phản ứng đó duy trì được sang phiên sau hay chỉ là biến động trong ngày công bố.

Với đậu tương ZSE, báo cáo ép dầu là chỉ báo cầu nội địa của Hoa Kỳ, kênh tiêu thụ lớn nhất của đậu tương Mỹ. Ép dầu tăng trưởng bền vững nhiều tháng là yếu tố hỗ trợ cho giá đậu, đặc biệt khi đi cùng xuất khẩu mạnh và tồn kho cuối niên vụ thấp. Ngược lại, ép dầu giảm nhiều tháng liền là yếu tố gây áp lực lên giá đậu. Với dầu đậu ZLE, hai chỉ số quan trọng nhất là tồn kho dầu thô cuối tháng và lượng dầu đưa vào tiêu thụ cho mục đích không ăn được: tồn kho dầu giảm nhiều tháng liền là tín hiệu thị trường dầu đang chặt chẽ; tồn kho dầu tăng nhiều tháng liền là tín hiệu thị trường dầu đang thừa.

Với khô đậu ZME, chỉ số quan trọng nhất là tồn kho khô cuối tháng đặt cạnh sản lượng ép. Khô đậu là thị trường của ngành chăn nuôi, nhu cầu thay đổi chậm, nên biến động giá khô thường phản ánh phía cung nhiều hơn phía cầu trong ngắn hạn. Giao dịch spread giữa ba mã theo logic board crush đòi hỏi vốn lớn và kỷ luật cao, nên chỉ phù hợp với nhà đầu tư đã có kinh nghiệm và đã học bài bản về đào tạo hàng hoá phái sinh. Nhà đầu tư mới nên bắt đầu bằng việc theo dõi báo cáo và giao dịch một mã duy nhất với quy mô nhỏ, sau khi đã hiểu rõ mình cần bao nhiêu vốn qua bài đầu tư hàng hoá phái sinh cần bao nhiêu vốn.

11. Sai lầm thường gặp khi đọc báo cáo ép dầu và cảnh báo rủi ro

Sai lầm thứ nhất là quên mất số liệu của tháng nào. Báo cáo công bố đầu tháng này là số liệu của tháng trước, nhưng nhiều trader đọc tiêu đề ngày công bố rồi tưởng đó là số liệu hiện tại. Cách khắc phục: mỗi lần mở báo cáo, đọc ngay dòng Highlights để xác định tháng số liệu. Sai lầm thứ hai là chỉ nhìn sản lượng ép mà bỏ qua tồn kho: sản lượng ép tăng thường được diễn giải vội vàng là tin tốt cho giá đậu, nhưng nếu tồn kho dầu và khô cùng tăng mạnh thì thị trường đang thừa hàng. Tháng 9/2026 là ví dụ điển hình: ép giảm nhưng tồn kho dầu và khô đều giảm sâu.

Sai lầm thứ ba là so sánh số liệu tháng có số ngày khác nhau mà không điều chỉnh. Tháng 8 có 31 ngày, tháng 9 có 30 ngày, nên sản lượng ép tháng 9 thấp hơn tháng 8 một phần chỉ vì ít hơn một ngày làm việc. Cách đọc đúng là so sánh với cùng kỳ năm trước, hoặc tự tính sản lượng ép bình quân mỗi ngày. Sai lầm thứ tư là lẫn lộn số liệu USDA với số liệu NOPA: lấy số NOPA tháng 10 là 234,191 triệu bushel so sánh trực tiếp với số USDA tháng 9 là 199 triệu bushel để kết luận ép dầu tăng 18% là sai phương pháp. Muốn so sánh thì phải so sánh NOPA với NOPA, USDA với USDA.

Sai lầm thứ năm là kỳ vọng giá phản ứng ngay và đúng hướng với số liệu. Thị trường phản ứng với phần bất ngờ so với kỳ vọng, không phản ứng với con số tuyệt đối: ngày 16/11/2026, NOPA công bố mức ép dầu kỷ lục mọi thời đại nhưng giá đậu tương vẫn giảm nhẹ, vì tồn kho dầu cao hơn kỳ vọng và giá dầu thô thế giới giảm cùng ngày. Sai lầm thứ sáu là dùng báo cáo ép dầu như tín hiệu giao dịch độc lập. Báo cáo là dữ liệu trung hạn về cung cầu, không phải hệ thống giao dịch. Vị thế của các quỹ có thể đọc thêm qua Disaggregated COT là gì.

Sai lầm thứ bảy là bỏ qua tính mùa vụ của ngành ép dầu. Sản lượng ép thường tăng mạnh vào mùa thu khi vụ thu hoạch mới về nhiều, rồi chững lại vào cuối niên vụ khi đậu tồn kho cạn dần. Cách đọc đúng là luôn so sánh với cùng kỳ năm trước để loại trừ phần lớn yếu tố mùa vụ. Sai lầm thứ tám là quên rằng giao dịch hàng hóa phái sinh sử dụng đòn bẩy và có thể mất vốn nhanh. Trước khi giao dịch phức hợp đậu tương, nhà đầu tư cần hiểu rõ sự khác biệt giữa hàng hoá phái sinh vs chứng khoán, nắm rõ phí giao dịch hàng hoá phái sinh và chỉ giao dịch bằng nguồn vốn có thể chấp nhận mất.

12. Checklist thực hành: trước, trong và sau mỗi kỳ công bố

Trước kỳ công bố khoảng một tuần, nhà đầu tư nên ghi lại bốn con số của kỳ trước vào sổ theo dõi: sản lượng ép, sản lượng dầu thô, tồn kho dầu cuối tháng và tồn kho khô cuối tháng. Tiếp theo, ghi lại dự báo ép dầu của giới phân tích cho kỳ sắp tới nếu có, cùng với board crush hiện tại và giá đóng cửa của ba hợp đồng.

Trong lúc đọc báo cáo mới, hãy đi theo đúng thứ tự năm bước. Bước một: xác định tháng số liệu và số ngày trong tháng. Bước hai: đọc phần Highlights để nắm các con số chính và mức thay đổi so với tháng trước và cùng kỳ năm trước. Bước ba: đọc bảng đậu tương, ghi lại sản lượng ép, sản lượng dầu, sản lượng khô, tồn kho dầu và tồn kho khô. Bước bốn: tự tính tỷ lệ chiết xuất dầu và khô trên mỗi bushel, rồi so sánh với quy ước chuẩn 11 pound dầu và 44 pound khô. Bước năm: đối chiếu số liệu thực tế với dự báo, ghi rõ phần nào gây bất ngờ và ủng hộ phía mua hay phía bán.

Sau khi đọc xong, nhà đầu tư nên làm ba việc: cập nhật bảng theo dõi nhiều tháng để nhìn xu hướng; đối chiếu với bảng cân đối WASDE mới nhất để xem tiến độ ép dầu có đang đi đúng hướng để đạt dự báo cả niên vụ hay không; quan sát phản ứng giá trong ngày công bố và một đến hai phiên sau đó. Nếu chưa có tài khoản giao dịch để thực hành theo dõi thị trường thật, có thể tham khảo hướng dẫn hướng dẫn mở tài khoản hàng hoá phái sinh và bắt đầu bằng việc theo dõi trước khi vào lệnh thật.

13. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Báo cáo USDA Oilseed Crushings là gì?

Báo cáo USDA Oilseed Crushings là báo cáo tháng của Cơ quan Thống kê Nông nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ (NASS), thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), thống kê lượng hạt có dầu đã ép, lượng dầu và khô đậu sản xuất ra, lượng đã tiêu thụ và tồn kho cuối tháng.

Báo cáo Oilseed Crushings được công bố khi nào?

Báo cáo được NASS công bố hằng tháng, vào ngày làm việc đầu tiên của tháng lúc 15:00 giờ miền Đông Hoa Kỳ, với số liệu của tháng trước đó. Ví dụ kỳ công bố ngày 02/11/2026 trình bày số liệu tháng 9/2026, và kỳ tiếp theo dự kiến ngày 01/12/2026 sẽ trình bày số liệu tháng 10/2026.

Ép dầu đậu tương cho ra những sản phẩm nào?

Một bushel đậu tương nặng 60 pound khi ép theo quy ước chuẩn cho ra khoảng 11 pound dầu đậu, 44 pound khô đậu hàm lượng đạm 48%, 4 pound vỏ trấu và 1 pound hao hụt. Dầu đậu phục vụ thực phẩm và nhiên liệu sinh học, khô đậu làm thức ăn chăn nuôi.

Chỉ số nào trong báo cáo quan trọng nhất với trader?

Sản lượng ép là chỉ số quan trọng nhất vì nó đo trực tiếp nhu cầu tiêu thụ đậu tương của Hoa Kỳ. Tiếp theo là tồn kho dầu thô cuối tháng, vì tồn kho dầu thường gây biến động giá dầu đậu mạnh nhất trong ngày công bố.

Báo cáo USDA và báo cáo NOPA khác nhau như thế nào?

Báo cáo USDA do cơ quan thống kê nhà nước thực hiện, bao phủ toàn quốc, công bố đầu tháng. Báo cáo NOPA do hiệp hội ngành nghề thực hiện, chỉ bao gồm các thành viên của hiệp hội, công bố khoảng giữa tháng. Con số NOPA luôn thấp hơn con số USDA cùng tháng vì phạm vi hẹp hơn.

Board crush là gì và tính như thế nào?

Board crush là chênh lệch giữa tổng giá trị dầu đậu và khô đậu thu được từ một bushel đậu tương với giá của bushel đậu đó, đo biên lợi nhuận gộp của nhà máy ép dầu. Công thức theo quy ước CME là giá dầu nhân 0,11 cộng giá khô nhân 0,022 rồi trừ giá đậu tương.

Nhà đầu tư trên MXV dùng báo cáo ép dầu như thế nào?

Nhà đầu tư theo dõi sản lượng ép, tồn kho dầu và tồn kho khô hằng tháng, đối chiếu với dự báo ép cả niên vụ trong báo cáo WASDE và board crush hiện tại trước khi ra quyết định với ba mã ZSE, ZLE và ZME. Xem thêm bài có nên đầu tư hàng hoá phái sinh không trước khi tham gia thị trường.

Học bài bản về báo cáo USDA và giao dịch phức hợp đậu tương

Báo cáo Oilseed Crushings, báo cáo WASDE, board crush và quản trị rủi ro đều là nội dung được giảng dạy có hệ thống trong khóa Trader Hàng Hoá ABC của Phố Đầu Tư — lộ trình dành cho người mới bắt đầu và nhà đầu tư muốn chuẩn hóa kiến thức giao dịch hàng hóa phái sinh trên MXV.

Tìm hiểu khóa Trader Hàng Hoá ABC tại đây

Mở tài khoản giao dịch hàng hóa phái sinh tại Finvest

Nhà đầu tư có thể mở tài khoản giao dịch hàng hóa phái sinh hợp pháp trên Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) tại Finvest — thành viên kinh doanh của MXV — để giao dịch các mặt hàng liên thông quốc tế như cà phê, ngô, đậu tương, dầu đậu tương, khô đậu tương và kim loại.

Mở tài khoản Finvest ngay hôm nay để nhận quà tặng khóa học Trader Hàng Hoá ABC và được đội ngũ Phố Đầu Tư đồng hành trong quá trình làm quen thị trường.

Mở tài khoản Finvest tại đây

Tư vấn qua Zalo/hotline: 0932.320.699

Cảnh báo rủi ro: Giao dịch hàng hóa phái sinh sử dụng đòn bẩy và có thể mất vốn nhanh chóng. Báo cáo USDA Oilseed Crushings là dữ liệu quá khứ về hoạt động chế biến của Hoa Kỳ; số liệu ép dầu mạnh hay yếu trong một tháng không hàm ý kết quả nào cho giao dịch của nhà đầu tư cá nhân. Mọi nội dung trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục, không cấu thành khuyến nghị mua bán, không hứa hẹn lợi nhuận. Nhà đầu tư cần tự xây dựng kế hoạch quản trị rủi ro, bắt đầu với quy mô nhỏ và chỉ giao dịch bằng nguồn vốn có thể chấp nhận mất.

🎓 HỌC THỬ MIỄN PHÍ — Trader Hàng Hoá ABC
Từ số 0 đến lệnh đầu tiên: 5 bài học + quiz, trị giá 2.999.000đ — miễn phí khi mở tài khoản.
HỌC THỬ NGAY →

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Xác nhận chuyển trang

Anh/chị sẽ được chuyển tới HỆ THỐNG MỞ TÀI KHOẢN CHÍNH THỨC của Finvest (Công ty TNHH Đầu tư Quốc tế Hữu Nghị — Thành viên Kinh doanh 001 của MXV) tại địa chỉ hanghoahuunghi.vn.

0932320699